บทความ

กำลังแสดงโพสต์ที่มีป้ายกำกับ พระไตรปิฎก

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๙ พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๙ พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค ๑. พรหมชาลสูตร เรื่องสุปปิยปริพาชกกับพรหมทัตตมานพ จุลศีล มัชฌิมศีล ติรัจฉานกถา มหาศีล ติรัจฉานวิชา ทิฏฐิ ๖๒ ปุพพันตกัปปิกาทิฏฐิ ๑๘ สัสสตทิฏฐิ ๔ ปุพเพนิวาสานุสสติ สัสสตทิฏฐิ ๔ เอกัจจสัสสติกทิฏฐิ ๔ อันตานันติกทิฏฐิ ๔ อมราวิกเขปิกทิฏฐิ ๔ อธิจจสมุปปันนิกทิฏฐิ ๒ อปรันตกัปปิกทิฏฐิ ๔๔ สัญญีทิฏฐิ ๑๖ อสัญญีทิฏฐิ ๘ เนวสัญญีนาสัญญีทิฏฐิ ๘ อุจเฉททิฏฐิ ๗ ทิฏฐธรรมนิพพานทิฏฐิ ๕ ฐานะของผู้ถือทิฏฐิ ๒. สามัญญผลสูตร เรื่องพระเจ้าอชาตศัตรู กถาปรารภพระพุทธคุณ วาทะของศาสดาปูรณะ กัสสป วาทะของศาสดามักขลิ โคศาล วาทะของศาสดาอชิตะ เกสกัมพล วาทะของศาสดาปกุธะ กัจจายนะ วาทะของศาสดานิครนถ์ นาฏบุตร วาทะของศาสดาสญชัย เวลัฏฐบุตร สันทิฏฐิกสามัญญผลปุจฉา สันทิฏฐิกสามัญญผลเทศนา จุลศีล มัชฌิมศีล มหาศีล อินทรียสังวร สติสัมปชัญญะ สันโดษ อุปมานิวรณ์ รูปฌาน ๔ วิชชา ๘ วิปัสสนาญาณ มโนมยิทธิญาณ อิทธิวิธญาณ ทิพยโสตญาณ เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ จุตูปปาตญาณ ...

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๑

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑ เวรัญชกัณฑ์ เรื่องเวรัญชพราหมณ์ เวรัญชพราหมณ์กล่าวตู่พระพุทธเจ้า ทรงอุปมาด้วยลูกไก่ ทรงแสดงฌาน ๔ และวิชชา ๓ เวรัญชพราหมณ์แสดงตนเป็นอุบาสก เมืองเวรัญชาเกิดทุพภิกขภัย พระพุทธประเพณี พระมหาโมคคัลลานะเปล่งสีหนาท เหตุให้พระศาสนาดำรงอยู่ไม่นานและนาน ปรารภเหตุให้ทรงบัญญัติสิกขาบท เสด็จนิเวศน์เวรัญชพราหมณ์ ปาราชิกกัณฑ์ ปฐมปาราชิกสิกขาบท [ว่าด้วย เมถุนธรรม] เรื่องพระสุทินน์ สุทินน์กลันทบุตรออกบวช พระปฐมบัญญัติ พระอนุบัญญัติ ๑ เรื่องลิงตัวเมีย พระอนุบัญญัติ ๒ เรื่องภิกษุวัชชีบุตร สิกขาบทวิภังค์ ลักษณะสิกขาที่ไม่เป็นอันบอกคืน [๑๖๐ บท] ลักษณะสิกขาที่เป็นอันบอกคืน [๗๘ บท] ไวพจน์แห่งพระพุทธเจ้าเป็นต้น ลักษณะสิกขาที่ไม่เป็นอันบอกคืน บทภาชนีย์ มรรคภาณวาร อสันถตภาณวาร [ทับ] ๑. หมวดมนุสสิตถี ๒๗ จตุกกะ ๒. หมวดอมนุสสิตถี ๒๗ จตุกกะ ๓. หมวดติรัจฉานคติตถี ๒๗ จตุกกะ ๔. หมวดมนุสสะอุภโตพยัญชนก ๒๗ จตุกกะ ๕. หมวดอมนุสสะอุภโตพยัญชนก ๒๗ จตุกกะ ๖. หมวดติรัจฉานคตะอุภโตพยัญชนก ...

ความหมายของพระอภิธรรมปิฎก

ความหมายของพระอภิธรรมปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ประมวลพระพุทธพจน์หมวดพระอภิธรรม คือ หลักธรรมและคำอธิบายที่เป็นหลักวิชา ล้วนๆ ไม่เกี่ยวด้วยบุคคลหรือเหตุการณ์ แบ่งเป็น ๗ คัมภีร์ (เรียกย่อหรือหัวใจว่า สํ วิ ธา ปุ ก ย ป) คือ ๑. สังคณี หรือ ธัมมสังคณี รวมข้อธรรมเข้าเป็นหมวดหมู่แล้วอธิบายทีละประเภท ๆ ๒. วิภังค์ ยกหมวดธรรมสำคัญ ๆ ขึ้นตั้งเป็นหัวเรื่องแล้วแยกแยะออกอธิบายชี้แจงวินิจฉัยโดยละเอียด ๓. ธาตุกถา สงเคราะห์ข้อธรรมต่าง ๆ เข้าในขันธ์ อายตนะ ธาตุ ๔. ปุคคลบัญญัติ บัญญัติความหมายของบุคคลประเภทต่างๆ ตามคุณธรรมที่มีอยู่ในบุคคลนั้นๆ ๕. กถาวัตถุ แถลงและวินิจฉัยทัศนะของนิกายต่างๆ สมัยสังคายนาครั้งที่ ๓ ๖. ยมก ยกหัวข้อธรรมขึ้นวินิจฉัยด้วยวิธีถามตอบ โดยตั้งคำถามย้อนกันเป็นคู่ๆ ๗. ปัฏฐาน หรือ มหาปกรณ์ อธิบายปัจจัย๒๔ แสดงความสัมพันธ์เนื่องอาศัยกันแห่งธรรมทั้งหลายโดยพิสดาร ค. พระอภิธรรมปิฎก ๑๒ เล่ม เล่ม ๓๔ ธัมมสังคณี ต้นเล่มแสดง มาติกา (แม่บท) อันได้แก่บทสรุปแห่งธรรมทั้งหลายที่จัดเป็นชุดๆ มีทั้งชุด ๓ เช่น จัดทุกสิ่งทุกอย่างประดามีเป็นกุศลธรรม อกุศลธรรม อัพยากฤตธรรม ชุดหน...

ความหมายของพระสุตตันตปิฎก

ความหมายของพระสุตตันตปิฎก พระสุตตันตปิฎก ประมวลพุทธพจน์หมวดพระสูตร คือ พระธรรมเทศนา คำบรรยายธรรมต่างๆ ที่ตรัส ยักเยื้องให้เหมาะกับบุคคลและโอกาสตลอดจนบทประพันธ์ เรื่องเล่า และเรื่องราวทั้งหลายที่เป็นชั้นเดิมในพระ พุทธศาสนา แบ่งเป็น ๕ นิกาย (เรียกย่อหรือหัวใจว่า ที ม สํ อํ ขุ) คือ ๑. ทีฆนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่มีขนาดยาว ๓๔ สูตร ๒. มัชฌิมนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่มีความยาวปานกลาง ๑๕๒ สูตร ๓. สังยุตตนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่จัดรวมเข้าเป็นกลุ่มๆ เรียกว่าสังยุตต์หนึ่งๆ ตามเรื่องที่เนื่องกัน หรือตาม หัวข้อหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องรวม ๕๖ สังยุตต์ มี ๗,๗๖๒ สูตร ๔. อังคุตตรนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่จัดรวมเข้าเป็นหมวดๆ เรียกว่านิบาตหนึ่งๆ ตามลำดับจำนวนหัวข้อธรรม รวม ๑๑ นิบาต หรือ ๑๑ หมวดธรรม มี ๙,๕๕๗ สูตร ๕. ขุททกนิกาย ชุมนุมพระสูตร คาถาภาษิต คำอธิบาย และเรื่องราวเบ็ดเตล็ดที่จัดเข้าในสี่นิกายแรกไม่ได้มี ๑๕ คัมภีร์ พระสุตตันปิฎก ๒๕ เล่ม ๑. ทีฆนิกาย ๓ เล่ม เล่ม ๙ สีลขันธวรรค มีพระสูตรขนาดยาว ๑๓ สูตร หลายสูตรกล่าวถึงจุลศีล มัชฌิมศีล มหาศีล เล่ม ๑๐ มหาวรรค มีพระสูตรยาว ๑๐ สูตร ส่วนมากช...

ความหมายของพระวินัยปิฎก

ความหมายของพระวินัยปิฎก พระวินัยปิฎก ประมวลพุทธพจน์หมวดพระวินัย คือพุทธบัญญัติเกี่ยวกับความประพฤติ ความเป็นอยู่ ขนบ ธรรมเนียมและการดำเนินกิจการต่างๆ ของภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์แบ่งเป็น ๕ คัมภีร์ (เรียกย่อหรือหัวใจว่า อา ปา ม จุ ป) คือ ๑. อาทิกัมมิกะ หรือ ปาราชิก ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติหนักของฝ่ายภิกษุสงฆ์ ตั้งแต่ปาราชิกถึงอนิยต ๒. ปาจิตตีย์ ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติเบา ตั้งแต่นิสสัคคิยปาจิตตีย์ถึงเสขิยะ รวมตลอดทั้งภิกขุนีวิภังค์ทั้งหมด ๓. มหาวรรค ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ตอนต้น ๑๐ ขันธกะ หรือ ๑๐ ตอน ๔. จุลวรรค ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ตอนปลาย ๑๒ ขันธกะ ๕. ปริวาร คัมภีร์ประกอบหรือคู่มือ บรรจุคำถามคำตอบสำหรับซ้อมความรู้พระวินัย พระวินัยปิฎกนี้ แบ่งอีกแบบหนึ่งเป็น ๕ คัมภีร์เหมือนกัน (จัด ๒ ข้อในแบบต้นนั้นใหม่) คือ ๑. มหาวิภังค์ หรือ ภิกขุวิภังค์ ว่าด้วยสิกขาบทในปาฏิโมกข์ (ศีล ๒๒๗ ข้อ) ฝ่ายภิกษุสงฆ์ ๒. ภิกขุนีวิภังค์ ว่าด้วยสิกขาบทในปาฏิโมกข์ (ศีล ๓๑๑ ข้อ) ฝ่ายภิกษุณีสงฆ์ ๓. มหาวรรค ๔. จุลวรรค ๕. ปริวาร บางทีท่านจัดให้ย่นย่อเข...

ความหมายของพระไตรปิฎก

ความหมายของพระไตรปิฎก ไตรปิฎก "ปิฎกสาม"; ปิฎก แปลตามศัพท์อย่างพื้นๆ ว่า กระจาดหรือตะกร้า อันเป็นภาชนะสำหรับ ใส่รวมของต่างๆ เข้าไว้ นำมาใช้ในความหมายว่า เป็นที่รวบรวมคำสอนในพระพุทธศาสนาที่จัดเป็นหมวดหมู่แล้ว โดยนัยนี้ ไตรปิฎกจึงแปลว่า คัมภีร์ที่บรรจุพุทธพจน์ ( และเรื่องราวชั้นเดิมของพระพุทธศาสนา ) ๓ ชุด หรือ ประ มวลแห่งคัมภีร์ที่รวบรวมพระธรรมวินัย ๓ หมวด กล่าวคือ วินัยปิฎก สุตตันตปิฎก และอภิธรรมปิฎก ; พระไตร ปิฎก จัดแบ่งหมวดหมู่โดยย่อดังนี้ ๑. พระวินัยปิฎก ประมวลพุทธพจน์หมวดพระวินัย คือพุทธบัญญัติเกี่ยวกับความประพฤติ ความเป็นอยู่ ขนบ ธรรมเนียมและการดำเนินกิจการต่างๆ ของภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์แบ่งเป็น ๕ คัมภีร์ (เรียกย่อหรือหัวใจว่า อา ปา ม จุ ป) คือ ๑. อาทิกัมมิกะ หรือ ปาราชิก ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติหนักของฝ่ายภิกษุสงฆ์ ตั้งแต่ปาราชิกถึงอนิยต ๒. ปาจิตตีย์ ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติเบา ตั้งแต่นิสสัคคิยปาจิตตีย์ถึงเสขิยะ รวมตลอดทั้งภิกขุนีวิภังค์ทั้งหมด ๓. มหาวรรค ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ตอนต้น ๑๐ ขันธกะ หรือ ๑๐ ตอน ๔. จุลวรรค ว่าด้วย...